Als na bijna twee jaar ziekte blijkt dat terugkeren naar werk niet lukt dan kan een WIA keuring worden aangevraagd. De aanvraag wordt door het UWV in behandeling genomen als zowel de werkgever als de werknemer kunnen aantonen dat ze er voldoende aan hebben gedaan om de re-integratie te laten slagen.
Met name jonge mensen proberen uit de WIA te blijven; ze zijn bang voor een terugval in inkomen en bang dat ze niet meer los kunnen komen van het etiket arbeidsongeschiktheid. Ze willen blijven meedoen in de maatschappij. Spanningen nemen toe als een WIA-beoordeling dichterbij komt. Op dat moment speelt ook de angst om niet begrepen te worden een rol.
Met name jonge mensen proberen te voorkomen om in een uitkeringssituatie terecht te komen.
Werknemer: “Ik was bang om dat stempel te krijgen en dat ik daar niet zo makkelijk meer vanaf zou kunnen komen.”
Werknemer: “Ik zag het op me afkomen: een hoop papierwerk, financiële achteruitgang, verplicht solliciteren en ik was bang dat ik er nooit meer vanaf zou komen. Toen dacht ik: Dit wil ik echt niet. Ik heb alles op alles gezet om weer volledig te gaan werken.”
Met het einde van de twee jaar in zicht proberen werknemers om snel in uren op te bouwen.
Werknemer: “Op een gegeven moment heb ik aangegeven dat ik dacht dat het haalbaar was om binnen de twee jaar weer volledig aan het werk te zijn. Ik had in overleg met de bedrijfsarts een datum bepaald waarop ik weer volledig wilde werken.”
Werknemer: ”Ik ben denk ik van niet werken in minder dan een half jaar tijd naar weer gewoon volledig werken gegaan. Dat was achteraf veel te snel ja.”
Werknemer: “Ik had huishoudelijke hulp geregeld en liet de boodschappen bezorgen. Ik had thuis veel geregeld om het werk te kunnen opbouwen, maar het was teveel, liep tegen mijn grenzen aan.”
Werknemer: “Ik ben een revalidatietraject gestart in de hoop dat het me zou helpen weer aan het werk te komen, maar dat is niet gelukt.”
Werknemer: “Daar heb ik ook heel veel last van gehad dat ik heel bang was dat ze me goed zouden keuren en dat ze zouden zeggen van nou mevrouw er is niks aan de hand, u kan gewoon weer gaan werken. Daar was ik heel bang voor ja want eigenlijk wist ik wel dat dat niet ging ja.”
De periode voorafgaand aan de keuring is ontzettend spannend en stressvol.
Het is moeilijk om de financiële consequenties te overzien.
Werknemer: “Er was afgesproken dat ik thuis zou blijven tot de keuring en dat mijn werkgever mij zou doorbetalen tot de keuring. Daar was ik blij mee, maar ik vond het ook lastig want ik dacht ja als ik dan afgekeurd word moet ik dat dan terugbetalen. Niemand kan je precies vertellen wat er dan gebeurt. En natuurlijk weet je ook niet of je wel of niet afgekeurd wordt en voor hoeveel.”
Werknemer: “Ik heb veel stress gehad van het niet weten waar je aan toe bent. En ik was ook bang dat er gezegd zou worden ‘Je moet weer gaan werken’. Ik dacht van ‘Hoe dan?’, ‘Wat dan?’, Dat gaat niet, dus hebben we financieel nergens meer recht op. Ik ben nog jong dus het duurt nog heel lang, hoe gaan we dat dan doen, hoe gaan we mijn gezin dan draaiende houden?”
Werknemer: “Ik had een WIA begeleider gekregen via de vakbond. Die heeft me tips gegeven en verteld hoe ik me moest voorbereiden op het gesprek. Ik had een dagschema gemaakt van hoe mijn dag eruit ziet.”
Het afgekeurd zijn geeft enerzijds rust; het is fijn om niet meer bezig te hoeven zijn met werken of re-integreren. Anderzijds brengt het ook verdriet met zich mee en moeten toekomstplannen worden bijgesteld. Verlies van identiteit
Werknemer: “Je raakt een stukje van je identiteit kwijt als je niet meer werkt. Opeens ben je dan een uitkeringstrekker. Ik heb het daar heel moeilijk mee gehad.”
Werknemer: “Als ik op een verjaardagsfeestje niet kan meepraten over werk of over wat ik die week ga doen, dat vind ik nog steeds heel moeilijk.”
Werknemer: “Nog steeds heb ik er moeite mee dat ik afhankelijk ben. Ik kan van mijn uitkering niet mezelf onderhouden en ik weet dat dit zo zal blijven.” Plannen bijstellen
Werknemer: “Ik had plannen om meer te gaan werken zodra de kinderen naar het voortgezet onderwijs zouden gaan. Sparen om hun studies te kunnen betalen, dat was de gedachte. Maar die optie is er gewoon niet meer.”
Re-integratietrajecten van werknemers met kanker duren bijna altijd lang. De WIA-keuring komt voor werknemers vaak snel en onverwachts. Veel mensen willen beter en eerder geïnformeerd worden over het feit dat ze met de WIA te maken kunnen krijgen.
Werknemer: “Het eerste jaar ben je al kwijt aan behandelingen. Daarom begrijp ik niet dat je niet veel eerder geïnformeerd wordt over dat dit kan gaan spelen.”
Werknemer: “Het zou fijn zijn geweest als er eerder een gesprek over was geweest en die angst bij me was weggenomen.”